Gizli şeker veya prediyabet

Cümle size garip gelse de durum bu; hasta olmadan hasta oluyoruz. Tıpta bir hastalık tanısı konabilmesi için belli bazı şikâyetlerin o kişide ortaya çıkması beklenir. Şikâyetler üzerine hangi hastalığın olabileceği düşünülür ise o yönde tetkiklerle ileri sorgulama yapılır ve tanı konmaya çalışılır. Son yıllarda teknoloji ve tıbbın baş döndürücü ilerlemesi bu yaklaşımın sorgulanması gerektiğini düşündürmektedir.

Konu hakkındaki en önemli örneklerden bir tanesi halk arasında gizli şeker olarak bilinen prediyabettir. Artık hastalık olarak nitelenen bu durum daha önceden tip 2 şeker hastalığının öncülü olarak kabul ediliyordu. Ancak her prediyabetli tip 2 şeker hastası olmuyor. Yine de prediyabet olanlar güçlü bir şekilde tip 2 şeker hastası adayıdırlar. Önemli olan bu değil; önemli olan prediyabeti olanların da kalp krizi, damar tıkanması ve felç riskinin yüksek olduğu bilinmektedir. Bu nedenle tip 2 şeker hastalığına dönüşsün veya dönüşmesin prediyabet önemli bir sağlık sorunudur.

Prof. Dr. Metin Özata’ya göre prediyabet tanısı konması için aşağıdaki üç kriterden birinin olması gerekir;

1) Açlık kan şekeri 100 ile 126 mg/dl arasında ise

2) Açlık kan şekeri normal yani 100 mg/dl’nin altında olduğu halde OGTT denilen Şeker Yükleme Testi sırasında 2. saat kan şekerinin 140-200 mg/dl arasında çıkması

3) OGTT sırasında 1. saat kan şekerinin 156 mg/dl den fazla olması

İki ve üçüncü maddelerden anlaşılacağı gibi en sık kullanılan kan şekeri testi olan açlık kan şekerinin normal olması belki tip 2 diyabet olmadığınızı gösterebilir ancak hasta olmadığınızı göstermez.

Dr. Özata aşağıdaki şikâyetlerden bazılarına sahip olanların gizli şekerden şüphelenmesi gerektiğini de söylüyor;

· Tatlı krizi olması, devamlı tatlı yeme isteği veya açlık atakları olması

· Sabah zor kalkmak, zor uyanmak

· Huzursuzluk, sıkıntı olması, psikolojik değişiklik

· Kolay depresyona girme

· Şeker düşmeleri olması

· Gündüzleri uyuklama olması

· Öfkelenme, birden sinirlenme

· Görmede bulanıklık olması

· Terlemenin artması, gece terleme, gece baş terlemesi

· Halsizlik, yorgunluk,

Şişman veya kilolu iseniz, ailenizde şeker hastalığı öyküsü var ise, hareketsiz bir yaşam sürüyorsanız, 45 yaşın üstünde iseniz ve yukarıdaki bulguların bir kısmına sahip iseniz prediyabetten şüphelenmeniz için yeterince nedeniniz var demektir. Prediyabet tanısı konduktan sonra ilaçlarla size yardımcı olunur ve tip 2 diyabet riskiniz azaltılabilir. Ancak altın kurallar prediyabet için de değişmez. Mutlaka kilo vermeli, hareket etmeli, doğru beslenmeli ve düzenli yaşamalısınız.

Prediyabet bir modern çağ hastalığıdır ve metabolizmanın yaygın bozulmasının işaretidir. Başka yazılarda da ifade edildiği gibi modern insanın özellikle akşam yemeğinden sonraki dönemi tam bir hastalık kaynağıdır. Tok olduğumuz halde atıştırma, uzun süre aydınlığa maruz kalma, uzun süreli bilgisayar ve televizyon alışkanlığı metabolizmamızı alt üst eder. Çoğu 45 yaş üzeri ve kilolu kişinin bu dönemde kan şekeri normal sınırların üzerine çıkar. Kan şekeri ne zaman yükselirse yükselsin (sabah, akşam, gece vs.) mutlaka damarlara zarar verir. Yani anlayacağınız açlık kan şekerim normal diye sevinmeyiniz; yaşam tarzınızı düzeltiniz.

Doç.Dr.Ahmet Korkmaz
Kaynak: allturk.com